Mae ystod eang o droseddau gyrru, ond maen nhw’n perthyn yn bennaf i ddau gategori: gyrru’n beryglus, a gyrru’n ddiofal neu’n anystyriol.

Gyrru peryglus

Y drosedd o yrru'n beryglus yw pan fydd gyrru'n disgyn yn llawer is na'r safon ofynnol a ddisgwylir gan yrrwr cymwys a gofalus. Mae'n cynnwys ymddygiad a allai eich peryglu chi’ch hun neu yrwyr eraill.

Dyma enghreifftiau o yrru'n beryglus:

  • goryrru, rasio, neu yrru'n ymosodol
  • anwybyddu goleuadau traffig, arwyddion ffyrdd neu rybuddion gan gyd-deithwyr
  • goddiweddyd yn beryglus
  • gyrru dan ddylanwad diod neu gyffuriau, gan gynnwys cyffuriau presgripsiwn
  • gyrru pan foch yn anffit, gan gynnwys bod ag anaf, methu gweld yn glir, peidio â chymryd cyffuriau presgripsiwn, neu fod yn gysglyd
  • gwybod bod gan y cerbyd nam peryglus neu lwyth anniogel

Mae pethau sy’n tynnu’ch sylw hefyd yn achosi gyrru peryglus, er enghraifft:

  • defnyddio ffôn llaw neu offer arall
  • darllen, neu edrych ar fap
  • siarad â chyd-deithiwr ac edrych arno
  • tanio sigarét, dewis cerddoriaeth, tiwnio'r radio

Cosbau am achosi marwolaeth drwy yrru'n beryglus

Y cosbau am achosi marwolaeth drwy yrru'n beryglus yw un i 14 mlynedd yn y carchar, a gwaharddiad rhag gyrru am o leiaf ddwy flynedd.

Gyrru’n ddiofal neu’n anystyriol

Mae'r drosedd o yrru heb ofal a sylw dyledus (gyrru'n ddiofal) yn cael ei chyflawni pan fydd eich gyrru'n is na'r safon ofynnol a ddisgwylir gan yrrwr cymwys a gofalus, ac mae'n cynnwys gyrru heb ystyriaeth resymol i ddefnyddwyr eraill y ffordd.

Dyma rai enghreifftiau o yrru'n ddiofal neu'n anystyriol:

  • goddiweddyd ar y tu mewn
  • gyrru'n rhy agos at gerbyd arall
  • gyrru drwy olau coch drwy gamgymeriad
  • troi i mewn i lwybr cerbyd arall
  • y gyrrwr yn colli sylw mewn ffordd a allai gael ei hosgoi drwy diwnio'r radio, tanio sigarét etc
  • fflachio goleuadau i orfodi gyrwyr eraill i ildio
  • camddefnyddio lonydd i gael mantais dros yrwyr eraill
  • aros yn ddiangen mewn lôn oddiweddyd
  • gyrru’n araf neu frecio’n ddiangen
  • dallu gyrwyr eraill â goleuadau heb eu gostwng

Cosbau am achosi marwolaeth drwy yrru'n ddiofal

Y cosbau am achosi marwolaeth drwy yrru'n ddiofal neu'n anystyriol yw hyd at 5 mlynedd yn y carchar, a gwaharddiad rhag gyrru am o leiaf flwyddyn.

Gyrru dan ddylanwad

Mae gyrru dan ddylanwad alcohol neu gyffuriau (cyfreithiol ac anghyfreithlon) yn drosedd benodol, ond gellir barnu hefyd ei fod yn yrru'n beryglus neu'n ddiofal.

Rhagor o wybodaeth am yrru ar alcohol a chyffuriau

Troseddau eraill

Mae'n drosedd:

  • gyrru heb drwydded yrru ar gyfer cerbyd o'r dosbarth sy'n cael ei yrru
  • gyrru heb yswiriant
  • gyrru heb MOT
  • gyrru tra'ch bod wedi'ch hanghymhwyso

Cosbau am achosi marwolaeth drwy yrru heb ddogfennau

Y cosbau am achosi marwolaeth drwy yrru tra'ch bod heb drwydded, heb yswiriant neu wedi'ch hanghymhwyso yw hyd at ddwy flynedd yn y carchar, dirwy ddiderfyn, neu'r ddau, a gwaharddiad rhag gyrru am o leiaf flwyddyn.

Defnyddio dyfais symudol

Mae defnyddio ffôn symudol neu ddyfais i’w dal yn y llaw yn drosedd benodol ond gellir barnu hefyd bod hyn yn yrru'n beryglus neu'n ddiofal.

Mae’r cosbau'n cynnwys pwyntiau ar eich trwydded a dirwy. Gallech golli’ch trwydded os ydych wedi pasio’ch prawf yn ystod y ddwy flynedd diwethaf.

Rhagor o wybodaeth am yrru a defnyddio dyfeisiau symudol